Cyber Piątki - pobieranie z sieci
![Napis o treści cyber piątki, laptop i kawa na niebieskim tle. - grafika artykułu](/mim/smartcity/pictures/obrazek,pic1,1274,223194,393777,show2.jpg&_sst=1724427945192)
Pobieranie treści z sieci pozwala na uzyskanie większości treści, które do tej pory pozyskiwaliśmy na nośnikach fizycznych, np. książek, płyt z muzyką i programów komputerowych. Mnogość stron internetowych oferujących taką możliwość sprawia jednak, że podczas pobierania z sieci musimy zwrócić uwagę, by zachować podstawowe zasady bezpieczeństwa, postępując zgodnie z literą prawa.
Dozwolony użytek
Polskie prawo daje nam możliwość korzystania z tzw. własnego użytku osobistego. Oznacza to, że możemy legalnie pobierać treści z Internetu, o ile nie będziemy ich udostępniać poza kręgiem najbliższych osób i nie będziemy wykorzystywać ich zarobkowo. Nie jest dla nas przy tym istotne, w jaki sposób dany plik znalazł się w Internecie.
Dzięki dozwolonemu użytkowi osobistemu, możemy na przykład pobrać e-booka, a gdy nam się spodobał - wysłać plik przyjacielowi, by również mógł go przeczytać. To prawo pozwala też na pobranie utworu muzycznego, a następnie zapisanie go na płycie CD i puszczenie na odtwarzaczu w aucie podczas rodzinnej wycieczki.
Wyjątkowość tego prawa oznacza jednak, że ma swoje ograniczenia. Musimy o nich pamiętać, o ile nie chcemy go złamać.
Ograniczenia
Przede wszystkim pamiętajmy, że dozwolony użytek osobisty pozwala nam na pobieranie utworów, a nie ich publiczne udostępnianie. Oznacza to, że nie możemy korzystać z sieci przesyłu plików typu P2P, znanej również jako torrent. Jej specyfika wynika z założenia, że użytkownik po zapisaniu pliku udostępnia go innym użytkownikom sieci, tym samym łamiąc prawo.
Dzieląc się utworem z najbliższymi pamiętajmy, by przypadkowo nie udostępnić go publicznie. Poprawną formą będzie na przykład wysłanie go w prywatnej wiadomości e-mail. Niezgodne z prawem będzie natomiast umieszczenie go w innym serwisie Internetowym, w sposób widoczny dla każdego użytkownika sieci, a następnie przesłanie bliskiej osobie linku do pobrania pliku.
Co z programami?
Wyjątkiem od dozwolonego użytku publicznego są między innymi programy komputerowe - do tej kategorii zaliczymy też gry. Pobranie na własny użytek takiego programu jest więc złamaniem prawa.
Niemniej, istnieje wiele programów, które można w pełni legalnie pobrać z sieci. Oprogramowanie typu open source jest ciekawą i bezpłatną alternatywą dla wielu programów dostępnych komercyjnie. Warto jednak zwrócić uwagę, że tego typu oprogramowanie czasem posiada własne ograniczenia - najczęściej umożliwiając korzystanie z nich na użytek prywatny, a nie w firmie. Lepiej to sprawdzić, nim zaczniemy korzystać z nich w pracy.
Co do gier komputerowych, wiele z nich jest dostępnych w formule free to play. Dzięki temu gracze mają do niej dostęp za darmo, jednak muszą liczyć się z możliwością zakupienia dodatkowych treści wewnątrz gry. Chcąc zagrać w tytuł oferujący takie rozwiązania, warto najpierw poznać opinie innych graczy - być może płatności wewnątrz gry zaburzają balans rozgrywki, ułatwiając ją na korzyść osób korzystających z treści płatnych. Potrafi to popsuć zabawę nawet w dobrze zapowiadającym się tytule.
Skąd i jak pobierać
Istnieje wiele miejsc w sieci, z których możemy pobierać różnego rodzaju treści. Sytuacja wygląda najprościej w sytuacji, w której treść pobieramy z oficjalnej strony, na której zapłaciliśmy za dostęp do pliku - na przykład sklepu z e-bookami lub strony producenta oprogramowania. Ważne, by nie trafić na fałszywą stronę sklepu - pomogą wam w tym porady z naszego artykułu: Fałszywe sklepy... (poznan.pl).
Pobierając treści z innych stron musimy zwrócić uwagę, by przez przypadek nie zainstalować na naszym urządzeniu złośliwego oprogramowania. Reputację danej strony internetowej możemy sprawdzić, wklejając jej adres w narzędziu: Virus Total (virustotal.com).
Odwiedzając takie strony warto również korzystać z wtyczek lub ustawień przeglądarki, które blokują reklamy - na których często zarabiają strony udostępniające treści do pobrania. Inaczej może nas zaskoczyć strumień otwierających się okienek z reklamami, czasami o dość specyficznej treści.
Pobierając plik zwróćmy uwagę na jego format - musi odpowiadać rodzajowi treści, jaki chcemy ściągnąć. Jest ich naprawdę wiele, więc warto po prostu sprawdzić format danego pliku, wpisując nazwę formatu w wyszukiwarce internetowej. Do tego doradzamy, by nie ściągać plików typu.exe lub wszelkiego rodzaju archiwów, np.zip lub.rar, gdzie często możemy spotkać się ze złośliwym oprogramowaniem.
Podsumowanie
Pobierając utwory z sieci pamiętajmy o stosowaniu się do zasad dozwolonego użytku prywatnego. Dodatkowo zwracajmy szczególną uwagę na pobieranie treści w sposób bezpieczny, ze sprawdzonych stron Internetowych.
Cykl porad o bezpieczeństwie w Internecie powstał z inicjatywy Biura Cyfryzacji i Cyberbezpieczeństwa Urzędu Miasta Poznania. Zachęcamy do obserwowania Infoteki (poznan.pl/smartcity/infoteka), żeby nie przegapić kolejnych porad i wielu innych, ciekawych informacji z Poznania.
KS
Zobacz również
![Poznański Park Naukowo-Technologiczny jest współorganizatorem hackatonu EU Sparks for Climate:European Citizens Hackaton Championship Na grafice widać tekst oraz informacje dotyczące wydarzenia](/mim/smartcity/pictures/na-grafice-widac-tekst-oraz-informacje-dotyczace-wydarzenia,pic1,1274,0,414479,show2.jpg?_sst=1724427945192)
Hackaton EU Sparks for Climate: European Citizens Hackathon Championship
![Już można zgłaszać się do udziału w 31. akcji Sprzątania Świata. Na zdjęciu podumowanie zbiórki odpadów nad Wartą jesienią 2023 r. Sprzątanie Świata 2024](/mim/smartcity/pictures/sprzatanie-swiata-2024,pic1,1274,0,414435,show2.jpg?_sst=1724427945192)
W tym roku świat sprzątamy niemal przez miesiąc
![Mural na Śródce "Opowieść śródecka z trębaczem na dachu i kotem w tle" / fot.kochampoznan.pl Na zdięciu jest mural na Śródce, które ukazuje postaci historyczne i kulturowe związane z Poznaniem, tworząc wyjątkową atmosferę w tej części miasta.](/mim/smartcity/pictures/na-zdieciu-jest-mural-na-srodce-ktore-ukazuje-postaci-historyczn,pic1,1274,0,414438,show2.jpg?_sst=1724427945192)
Murale poznańskie
![Do końca roku można wziąć udział w badaniu klimatu rowerowego Grafika](/mim/smartcity/pictures/grafika,pic1,1274,0,414408,show2.jpg?_sst=1724427945192)